Gekende landschappen rond de kernen Bakkum, Castricum, Limmen, Akersloot, De Woude en Uitgeest

Gekende landschappen (header)
Waterberging Akervliet bij Akersloot.
Waterberging Akervliet bij Akersloot.

In het kader van het Regionaal Waterplan Bergen, Castricum en Heiloo (2011) zijn door het Hoogheemraadschap en in samenwerking met de provincie Noord‐Holland, de gemeente Castricum en Landschap Noord‐Holland langs de Schulpvaart twee locaties ingericht voor waterberging en natuur. De Gasthuisweid en de Draaiweid zijn twee gebieden die ingericht zijn als zogenaamde droge bergingen, die alleen onderlopen bij een extreem hoge waterstand in de Schulpvaart. De verwachting is dat dit één keer per 5 jaar zal gebeuren. Nadat de hoge waterstand in de Schulpvaart is gedaald, kan het water uit de bergingsgebieden deels via vrij verval in de Schulpvaart terugstromen.

Jaarlijks zullen bij hevige regenval plas­dras of vochtige omstandigheden ontstaan. Het aan­gebrachte bodemreliëf en de ver­wachte plas‐dras-situatie zijn goed voor een grotere variatie aan plan­ten en dieren. Deze twee water­bergingen liggen in het gebied van de Schoonwatervallei met de Schulpvaart als blauwe ader. Be­twijfeld wordt of de Gasthuisweid door haar relatieve hoge ligging ooit als waterberging zal functio­neren.

De in 2012-2013 aangelegde droge waterberging Gasthuisweid langs oever van de Schulpvaart
De in 2012-2013 aangelegde droge waterberging Gasthuisweid langs oever van de Schulpvaart

Een derde droge waterberging, De Koog, ligt aan de noordwestrand van Uitgeest. Archeo­logen hebben hier in 2014 sporen aangetroffen uit onder meer de Late IJzertijd (250 v. Chr. – 12 v. Chr.). De gevonden scherven, delen van potten, resten van akkers, greppels en moge­lijk delen van gebouwen bevetigen dat er toen al in het Oer‐IJgebied werd gewoond. Ook uit de daar­opvolgende perioden zijn bewijzen van bewoning gevonden, waaruit blijkt dat dit gebied een rijke his­torie heeft. Het onderzoek werd uitgevoerd in opdracht van de pro­vincie Noord‐Holland.

Aan de overkant van wat de Rijn wordt genoemd ligt het waterbergingsgebied De Koog. Er is piekberging gecreëerd door de oever glooiend te maken
Aan de overkant van wat de Rijn wordt genoemd ligt het waterbergingsgebied De Koog. Er is piekberging gecreëerd door de oever glooiend te maken

Het Alkmaarder‐ en Uitgeestermeer vormen een boezem, een zoetwaterbekken, van waaruit landbouwgebieden in droge tijden van water kunnen worden voorzien. De waterkwaliteit is sterk aan het verbeteren wat nutriënten betreft. De uitgebreide rietzomen, onder andere rond het Limmergat, werken als een helofytenfilter, waarbij stikstof en fosforverbindingen worden vastgelegd.