Gekende landschappen rond de kernen Bakkum, Castricum, Limmen, Akersloot, De Woude en Uitgeest

Gekende landschappen (header)
De staalfabrieken bij IJmuiden aan de zuidelijke horizon
De staalfabrieken bij IJmuiden aan de zuidelijke horizon

Hoofdkenmerk van het landschap in regio Noord‐ Kennemerland is de grote mate van open­heid. In het westen ligt de Noordzee met aan de horizon windmolens voor opwekking van elektriciteit. In het oosten liggen de uitgestrekte droogmakerijen en polders van midden Noord‐Holland. Inzoomend op de gemeenten Castricum en Uitgeest zijn er van west naar oost drie landschappelijke hoofdgebieden te onderscheiden: de kustzone (inclusief de duinen), de strandwallen/strandvlaktezone (inclusief het Oer‐IJ estuarium) en de laagveen­zone (inclusief het Alkmaarder‐ en Uitgeestermeer). Elk van deze zones kent z’n eigen struc­tuur.

De kustzone wordt gekenmerkt door de Noord‐ zuid gerichte duinstrook, het strand en de openheid van de Noordzee. In het Noordzeelandschap is de openheid zo groot dat men er letterlijk de zon achter de horizon kan zien verdwijnen. Een dergelijke openheid ontbreekt op het vasteland nagenoeg. Hetzelfde gevoel van eindeloosheid is ook te vinden op het strand. In noordelijke richting doemt de bebouwing van Egmond aan Zee in de verte op en IJmuiden in zuidelijke richting. Eigenlijk geven die elementen ook wel weer een perspectief aan de 'eindeloosheid'.

Door het reliëf en de begroeiing is de ruimtebeleving in de duinen gevarieerd. Staand op een duintop is de ruimte in westelijke en oostelijke richting bijna onbegrensd. In het noorden doemt ook hier de bebouwing van Egmond aan Zee op. In het zuiden bepalen de staalfabrie­ken bij IJmuiden de horizon, maar ook hier kun je nog kilometers ver kijken; in elk geval tot ver over de gemeentegrens. Is die bebouwing storend, of hoort het er bij? In Nederland mis­schien wel dat laatste. Ouderwetse windmolens in de polders en kerktorens worden gekoes­terd, want zijn mooi en historisch. De Alkmaarse vuilverbrandingscentrale, moderne wind­molens en flats in de Zaanstreek en Heemskerk zijn lelijk. Zijn dit waardeoordelen of objec­tieve criteria?

In de lagere delen van de duinen wordt het zicht vaak beperkt tot enkele honderden vier­kante meters of minder door de duinruggen. Door de natuurlijkheid van het gebied wordt ook hier eerder de ruimte dan de beslotenheid ervaren. Met de variatie van droge duinen en natte valleien biedt het duingebied een extra ervaringsdimensie.

In tegenstelling tot het open duin is er bij de bossen in de binnenduinrand vooral sprake van beslotenheid.