Alkmaardermeer, fietspad (EM)
Alkmaardermeer, fietspad (EM)

Standpunt van de maand

Het is de vraag hoe duurzaam zonneakkers zijn. Wat doet een zonnepark met de biodiversiteit en de kwaliteit van agrarische gronden?

Wat doet een zonnepark met de biodiversiteit en de kwaliteit van agrarische gronden?
Wat doet een zonnepark met de biodiversiteit en de kwaliteit van agrarische gronden?

Zonneparken blijken een grote biodiversiteit te kunnen herbergen. Dat is de conclusie van onderzoekers van Naturalis Biodiversity Center in Leiden. Zij onderzochten in het voorjaar van 2019 de biodiversiteit op een 39 hectare groot zonnepark (76.000 panelen) van Shell in Moerdijk. Op de bodem van het zonnepark zaaiden de onderzoekers mengsels van verschillende planten in. Mits goed ingericht zijn de zonneparken voor de biodiversiteit beter dan de meeste landbouwgronden. Zonneparken bieden een mix van zon en schaduw, paden worden nauwelijks door mensen belopen en ze zijn vrij van kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Dit geeft planten en dieren goede kansen. Hoe representatief is een eenjarig onderzoek? Tegenover de conclusie van het Naturalis-onderzoek staat de mening van onderzoekers in Wageningen. Zij zijn van mening dat de panelen zoveel schaduw op de bodem werpen dat de fotosynthese, dus het groeivermogen van de planten, tot wel 92% kan afnemen. LTO Nederland vreest dat voor zonneparken ‘kostbare’ landbouwgrond wordt opgeofferd. Bovendien legt een goed functionerende grasmat koolstof en dus CO2 vast. Bij het bedekken van de bodem met zonnepanelen stagneert deze vastlegging. Waarschijnlijk wordt er zelfs organische stof afgebroken en komt er dus meer CO2 in de lucht.

Uit een onderzoek in 2019 van het milieukundig adviesbureau ‘Over Morgen’ blijkt dat 93 procent van de bedrijfsdaken groter dan duizend vierkante meter in de regio Alkmaar niet wordt benut voor opwekking van zonne-energie. Deze regionale cijfers verschillen niet veel met de landelijke uitkomsten. Als vijftig procent van de bedrijfsdaken in Nederland wordt bedekt met zonnepanelen, zou daarmee de doelstelling van 2030 uit het Klimaatakkoord voor duurzame elektriciteitsproductie op het land voor tweederde kunnen worden behaald.

Daarom moet het aanleggen van zonneparken op landbouwgrond worden gezien als de laatste optie. Eerst moeten daken van gebouwen en niet-productieve gronden zoveel mogelijk worden benut.