Gekende landschappen rond de kernen Bakkum, Castricum, Limmen, Akersloot, De Woude en Uitgeest

Gekende landschappen (header)
Een te restaureren en te herbestemmen rijksmonument op landgoed Duin en Bosch
Een te restaureren en te herbestemmen rijksmonument op landgoed Duin en Bosch

In de duinrand bij Bakkum liggen twee markante gebouwen die hun oorspronkelijk functie hebben verloren. De vroegere jeugdherberg Koningsbosch is sinds mei 2015 een klein­schalig hotel. In het voormalige kinderhuis Antonius zal een zorghotel worden gerealiseerd met in totaal 105 bedden voor groepen van 8 tot 20 personen. Het Rode Kruis, de Zonnebloem e.d. zullen van deze accommodatie gebruik maken voor het aanbieden van groepsvakanties.

Omdat GGZ Dijk en Duin (onderdeel van Parnassia Groep) niet meer het gehele zieken­huisterrein Duin en Bosch voor de zorg nodig heeft, is door de gemeenteraad op 4 oktober 2012 een nieuw bestemmingsplan aangenomen waardoor woningbouw op het terrein mogelijk is geworden. Het oostelijke deel van het landgoed heeft nu een woon­bestemming. Het westelijke deel heeft de zorgbestemming behouden. Woningbouw was noodzakelijk om de gebouwen met de status van rijksmonument te kunnen restaureren voor herbestemming, maar ook om zorggebouwen te kunnen renoveren en nieuwe te bouwen. De woningen zijn gebouwd in een aantal clusters, dat wil zeggen in kleine wijkjes omringd met veel groen om het landgoedkarakter te behouden. In het centrale deel is de oorspron­kelijke gebouwenstructuur weer her­steld. Op de plekken waar de oor­spronkelijke paviljoens hebben ge­staan, zijn nieuwe gebouwen verre­zen met een vergelijkbare omvang, maar in een eigentijdse vormgeving, met een verwijzing naar het verle­den.

In het voorjaar bloeit in het stinsenbos de daslook uitbundig
In het voorjaar bloeit in het stinsenbos de daslook uitbundig

Een bron van zorg is de buiten gebruik gestelde begraafplaats, een rijksmonument. Bomen zijn gekapt, er heeft geen herplant plaatsgevonden, het onderhoud is minimaal en grafstenen worden beschadigd of vernield. Parnassia vindt het onderhouden van de begraafplaats niet tot haar kerntaak behoren en wil deze het liefst afstoten. Op initiatief van de Werkgroep Oud-Castricum is het grafmonument van de eerste geneesheer-directeur dr. J.W. Jacobi in 2013 gerestaureerd. Het grafmonument is gemakkelijk te herkennen aan de obelisk. Parnassia wil ook het op het landgoed gelegen Natura 2000 gebied kwijt en ook enkele bospercelen, waaronder een stinsenbos. Stinsenplanten zijn vaak bolgewassen die vooral in 18e eeuw door rijke kooplieden vanuit het buitenland werden geïmporteerd om er op hun buiten­plaatsen goede sier mee te kunnen maken. Kenmerkend is de massale bloei in de lente als er nog geen bladeren aan de bomen zitten. Stinsenplanten zijn allang ontsnapt uit de deftige tuinen. Het zijn bekende tuinplanten geworden. Ze zijn ook geïntegreerd geraakt in de wilde natuur van de binnenduinrand.

Het groen rondom de woonclusters is gemeenschappelijk eigendom van de bewoners. Deze zogenaamde man­delige gebieden zijn per cluster on­dergebracht in een groenstichting, een soort vereniging van eigenaren. Een visie over het groenonderhoud voor het landgoed als een geheel ontbreekt.

Gebiedsbeschrijving van de Van Oldenbarneveldweg en omgeving
Gebiedsbeschrijving van de Van Oldenbarneveldweg en omgeving

De villa's of voormalige doktershuizen aan de Van Oldenbarneveldweg en het karakteristieke woonbuurtje aan de oostzijde van landgoed Duin en Bosch vormen daarmee van oorsprong een cultuurhistorische eenheid. Tussen deze oorspronkelijke woonbebouwing en het cen­trale deel van het voormalige ziekenhuisterrein is nieuwe woonbebouwing verrezen als clus­ters in het groen. Naar aanleiding van een burgerinitiatief in maart 2011 is in opdracht van de gemeente Castricum door de stichting een gebiedsbeschrijving van de Van Oldenbarne­veldweg en omgeving tot stand gebracht en een inventarisatie van de panden gemaakt. Het doel hiervan was om de bestaande harmonie tussen de woonbebouwing en de landschap­pelijke omgeving in de toekomst goed te waarborgen. Op 19 september 2013 is de Gebieds­beschrijving incl. een aantal aanbevelingen door de raad aangenomen, maar de uitvoering daarvan laat lang op zich wachten.