Opkomende zon boven het Alkmaardermeer (EM)
Opkomende zon boven het Alkmaardermeer (EM)

Stel: Je maakt een wandelingetje, gewoon even de benen strekken en je weet niet dat je bent terechtgekomen in de ecologische hoofdstructuur. Misschien loop je wel in de biotoop van een met uitsterven bedreigde plantensoort of in de habitat van een kever die op de rode lijst staat. Het valt je niet op dat de biodiversiteit groot is en het ecosysteem gezond. Je loopt gewoon een beetje te dromen tussen de flora en fauna en het zijn geen dromen over ecologie. Dat er een Flora- en faunawet bestaat, een habitatrichtlijn of een vogelrichtlijn, zijn zaken die tot nu toe niet tot je zijn doorgedrongen. Niet dat het je niet kan schelen; je loopt daar toch maar en je had ook een blokje om kunnen gaan in de bebouwde kom, maar daar heb je bewust niet voor gekozen.

Ecologie is een serieuze wetenschap die zich bezig houdt met de leer van de betrekkingen tussen dieren en planten en de omgeving waarin zij leven en met de betrekkingen van dieren en planten onderling. Wil je dieren en planten een zo groot mogelijke kans tot overleven geven, dan zul je ervoor moeten zorgen dat de omgeving waarin zij leven goed verzorgd is. In het Natuurbeleidsplan heeft de overheid voor Nederland doelstellingen en beleidsplannen vastgelegd voor natuurbeheer . Een onderdeel van dit Natuurbeleidsplan is de Ecologische Hoofdstructuur die zich toespitst op het tot stand brengen en in stand houden van een samenhangend netwerk van natuurgebieden. Dat wil zeggen dat er door het hele land natuurgebieden zijn die door een groene corridor (gang) met elkaar in verbinding staan, zodat het leefgebied van de erin voorkomende planten en dieren niet aan de grens van het natuurgebied hoeft op te houden, maar de mogelijkheid heeft zich naar andere gebieden uit te breiden. Een deel van de gemeente Castricum maakt deel uit van de ecologische hoofdstructuur. Er loopt zelfs een robuuste ecologische zone vanaf het Markermeer tot aan Bakkum. Robuust wil zeggen, dat het gaat om een aaneensluitend groot gebied en niet om verschillende natuurgebieden die door groene corridors met elkaar zijn verbonden.

In een bepaald stukje natuur (territorium) wordt het geheel van de planten- en dierengemeenschappen die er voorkomen en de invloed die de omgeving (milieu) op deze gemeenschappen heeft, aangeduid met de term ecosysteem. Kenmerkend voor een natuurlijk ecosysteem is dat het naast een groot aantal algemene soorten ook een groot aantal zeldzame soorten heeft. Het totaal aantal soorten bepaalt de biodiversiteit (verscheidenheid) van het ecosysteem. In een ecosysteem komen verschillende biotopen voor. Een biotoop is een gebied waarin een bepaalde plantensoort of vegetatie (begroeiing van een of meer plantensoorten in een natuurlijke samenstelling) voorkomt. Ook vind je er de habitat (leefgebied) van verschillende diersoorten.

In de Flora- en faunawet van 1 april 2002 heeft de Nederlandse overheid de bescherming geregeld van planten- en diersoorten. De Habitatrichtlijn is een richtlijn van de Europese Unie (wetgeving uit Brussel) en geldt voor alle Lid-Staten. Deze habitatrichtlijn heeft als doel de instandhouding van de natuurlijke habitats en de wilde flora (planten)en fauna (dieren). Op de zogenaamde Rode Lijst staan planten en dieren die volgens bepaalde criteria bedreigd worden of kwetsbaar zijn. De Vogelrichtlijn beschermt de belangrijkste leefgebieden van o.a. de roerdomp, lepelaar, visdief, velduil en veel andere vogelsoorten. Zo wordt het voortbestaan van honderden vogelsoorten in Europa ook voor de komende generaties verzekerd.

En of je nou van Limmen naar Castricum gaat of van Castricum naar Akersloot, je komt altijd door de ecologische hoofdstructuur.