Akersloot, Noordermolen (EM)
Akersloot, Noordermolen (EM)

We wandelen van het strand naar het Alkmaardermeer, dat is een flinke wandeling, maar het hoeft niet op één dag. Bovendien is het beste moment om veel dieren te zien 's morgens vroeg of tegen het vallen van de avond. Trouwens fietsen mag ook, dat is alleen wat lastig op het strand. Natuurlijk horen en zien we diverse meeuwensoorten op het strand, maar het kan ook heel goed zijn dat er een strandplevier langs de vloedlijn rent die af en toe even stopt om wat te eten. De strandplevier is een bedreigde vogel die op de rode lijst staat.

We verlaten het strand en komen in de duinen en het duinzoombos, waar roofvogels ons vanuit de lucht in de gaten houden. Eigenlijk zoeken ze naar prooi en daarbij kunnen wij lelijk in de weg lopen. Havik, buizerd, bruine kiekendief, ze zweven hoog in de lucht speurend naar een maaltje konijn, muis of vogel. De sperwer doet dat biddend (stilstaand in de lucht) en de boomvalk vangt meestal pijlsnel in de vlucht zijn prooi. De bosuil slaapt overdag hoog in een boom aan de rand van het bos en gaat 's nachts op jacht naar muizen. Onder zijn slaapboom kun je z'n braakbal vinden zo groot als een pingpongbal. Als je die uitpluist, kun je zien wat er op het menu stond. In dit gebied kunnen we ook een vos tegenkomen en als dat niet lukt, zijn er als stille getuigen van zijn aanwezigheid z'n gedroogde (spits uitlopende) keutels te vinden. Als je die wilt analyseren om te zien wat er gegeten is, is het raadzaam om handschoenen aan te trekken. De hermelijn met zijn fraaie rosse zomervacht (in de winter is hij wit) jaagt bij voorkeur op konijnen. In de duinen zien we ook Schotse hooglanders en geiten grazen. Zij zijn hier naartoe gehaald om de beheerders te helpen de begroeiing in toom te houden. Het bos is het domein (habitat) van de bosvogels zoals graspieper, fitis, tjiftjaf, vink, mees en specht. Ook kun je hier eekhoorns langs boomstammen en over takken zien rennen.

Vanuit het duinzoombos komen we op de strandvlakten en in de duinpolders. Hier zijn veel verschillende grondsoorten met als gevolg een grote rijkdom aan planten waardoor een uitstekend leefmilieu ontstaat voor insecten en vogels. Dotterbloemen en orchideeën kun je hier nog zien bloeien; ook zij zijn bedreigd en staan op de rode lijst. Elk voorjaar vindt hier de paddentrek plaats. Padden, kikkers en salamanders trekken dan van droog naar nat gebied en moeten daarbij in Castricum en Bakkum enkele doorgaande wegen oversteken. Met de hulp van vrijwilligers worden elk jaar duizenden verhuizers heelhuids naar de overkant van de weg geholpen. Deze lente bereikten 8143 padden, 362 kikkers en 108 salamanders hun zomerverblijf. In de duinpolders vinden we ook weidevogels zij het in mindere mate dan in de veenweidepolders, waar we nu onze wandeling gaan vervolgen.

Voor we aan de oever van het Alkmaardermeer komen en dus aan het eind van de wandeling, passeren we de veenweidepolders. Dit zijn de polders die om het meer liggen; hèt territorium van de weidevogels zoals kievit, grutto (rode lijst), scholekster, veldleeuwerik, watersnip (rode lijst) en in de Hempolder en de Westwouderpolder de kemphaan (rode lijst). In het vroege voorjaar is er veel herrie om het beste plekje (territorium) te bemachtigen om te nestelen en te broeden, maar er wordt eendrachtig samengewerkt om indringers uit het gebied te verdrijven. Met veel gekrijs en schijnaanvallen in de lucht worden kiekendief, buizerd, reiger en kraai verjaagd. Zij lusten wel een klein kievitje of gruttootje. Weidevogels stellen hoge eisen aan hun weiland; dat vraagt om agrarisch natuurbeheer en een nauwe samenwerking van boeren en natuurbeheerders. In de plas-drasgebieden is tegenwoordig geregeld een lepelaar (rode lijst) te vinden, die met zijn platte snavel voedsel uit het water lepelt. In de rietkragen horen we rietzangers (rode lijst) en overdag zit er de roerdomp (rode lijst), stokstijf in paalhouding. Hij komt alleen 's morgens vroeg en in de schemering in beweging om te gaan vissen. Zijn roep klinkt als een misthoorn. Al eens een reiger zien worstelen met een te grote vis dwars in zijn bek? Hij krijgt hem uiteindelijk altijd naar binnen.

En hier stopt onze wandeling want we staan aan de oever van het Alkmaardermeer; dat wordt dus varen of zwemmen. Maar ook hier gebeurt van alles. 's Winters verblijven hier duizenden smienten, vooral in de Dodde, het gedeelte van het meer voor de Klaas Hoorn- en Kijfpolder. Elke winter worden er tellingen gedaan om van allerlei soorten watervogels het aantal vast te stellen. In het kader van de Europese Vogelrichtlijn wordt een gebied aangewezen voor beschermende maatregelen wanneer 1% van een populatie van een vogelsoort een aantal jaren achtereen op een bepaalde plek verblijft. De norm voor de smient is 12.500 en die norm wordt ruimschoots gehaald. Verder verblijven er op het meer grote aantallen grauwe ganzen, maar ook worden er krakeenden, kuifeenden, futen, dodaars (rode lijst) en aalscholvers gespot.

Maak eens een wandelingetje door het buitengebied en geniet van alles wat daar te zien en te beleven is. Er zijn ook excursies onder leiding van natuurgidsen en zij kunnen nog veel meer over dit gebied vertellen dan wij hierboven hebben gedaan.