Akersloot, Westerhogedijk (EM)
Akersloot, Westerhogedijk (EM)

De jaarlijkse avond voor donateurs en belangstellenden werd goed bezocht. Voor de pauze schetste Lia Vriend de identiteit van het Castricumse landschap. Na de pauze belichtte Rob Veenman wat het hoogheemraadschap allemaal doet om Noord-Holland nu en in de toekomst voor wateroverlast te behoeden.

Aan het eind van de avond onthulde de voorzitter van de stichting het nieuwe logo, een ontwerp van de Uitgeester ontwerper Tom Verveer. Cultuurhistorie, natuur, landschap en water zijn erin verbeeld.

Het Castricumse landschap wordt aan de westkant begrensd door de duinen en aan de oostkant door het Alkmaardermeer. Daartussenin ligt het unieke landschap van strandwallen, strandvlakten en de vroegere binnendelta van het Oer-IJ, aldus Lia Vriend. Er zijn twee typen waterlopen te onderscheiden. De slingerende waterlopen waaraan de aanwezigheid van de binnendelta nu nog te herkennen is, zoals de Schulpvaart en de Dye. De Schulpvaart noemde zij de slagader van de gemeente Castriccum, omdat die de kernen Castricum, Limmen en Akersloot met elkaar verbindt en vroeger een belangrijke vaarweg was voor het vrachtvervoer over water. De rechte waterlopen zijn door de mens gegraven met het doel het binnendeltagebied beter te ontwateren voor agrarisch gebruik. In tegenstelling tot de veenontginningsgebieden is in het binnendeltagebied door de aanwezigheid van de vele grillige waterlopen met de daarop afwaterende sloten een grillig verkavelingspatroon ontstaan. De ontwatering leidde tot bodemdaling waardoor het overtollige water niet meer op natuurlijke waijze kon afstromen. De laaggelegen gronden, de polders, moesten op den duur onder bemaling worden gebracht.

Rob Veenman constateerde dat water in de laatste decennia te weinig aandacht heeft gekregen in de ruimtelijke ordening. Bij de aanleg van nieuwe woonwijken werden waterlopen gedempt met als gevolg dat men door verstening en een verslechterd watersysteem met wateroverlast te kampen kreeg. Ook binnen de gemeente Castricum is dit het geval. Nu is de watertoets van toepassing, dat wil zeggen dat in nieuwbouwplannen voldoende waterberging gewaarborgd moet zijn. Als voorbeeld noemde Veenman 'De stad van de zon' in Heerhugowaard. Door landherinrichting en ruilverkavelingen is er ook in het buitengebied veel oppervlaktewater verdwenen. De nog steeds voortdurende bodemdaling, de verandering van het klimaat met de daarmee gepaard gaande stijging van de zeespiegel stelt onze samenleving voor problemen die voor de toekomst oplossingen vereisen. Het hoogheemraadschap werkt aan een hoogwaterbeschermingsplan (dijkverzwaringen en bouw van gemalen), versterking van de kades langs de waterbergingssystemen, vergroting van oppervlaktewatercapaciteit in combinatie met natuur en waterrecreatie en verbetering van de waterkwaliteit. Tenslotte vertelde de heer Veenman dat het hoogheemraadschap al ver gevorderd is met het waterplan Bergen, Heiloo en Castricum. Hij wilde er echter niet veel over zeggen omdat het plan nog aan de gemeenteraad gepresenteerd moet worden.