Akersloot, Noordermolen (EM)
Akersloot, Noordermolen (EM)

Betr. Baggerwerkzaamheden op Saskerleidam en schiereiland Saskerlei. Reactie RAUM d.d. 15 februari 2012, kenmerk 20120195 AdP.

Geachte dames en heren,

Via de fractie van de Partij van de Arbeid is bovengenoemde brief van het Recreatieschap Alkmaarder- en Uitgeestermeer (RAUM) in ons bezit gekomen. Graag maken wij van deze gelegenheid gebruik om enige kanttekeningen te plaatsen bij de uitleg van het RAUM.

Uiteraard hebben wij begrip voor het feit dat het RAUM de oevers van een grote oppervlakte water moet onderhouden en dat dat onderhoud veel geld kost. Ook de Saskerleidam en het schiereiland Saskerlei hebben vanzelfsprekend onderhoud nodig, maar de manier waarop het RAUM dit onderhoud denkt aan te pakken, is niet de onze. Naar onze mening wordt de Saskerleidam een veel grotere beschermende functie toegedicht, dan hij in werkelijkheid bezit. Al eerder hebben wij uiteengezet dat deze dam is aangelegd als leidam tegen verzanding van de vaargeul in het Noord-Hollands Kanaal; er is dan ook geen enkele reden om deze dam drastisch te verhogen en het gebied erachter wordt afdoende beschermd door een dijk. Als de dam echter wel de beschermende functie heeft die hem door het RAUM wordt toegedicht, dan lijkt het ons vooral te gaan om bescherming van de achterliggende dijk en in dat geval is het Hoogheemraadschap verantwoordelijk voor de dam en dat zou dan op zijn minst in een deel van de kosten moeten bijdragen. Nog nooit eerder is de dam op vergelijkbare wijze aangetast. De harde kern is gebruikt als kade voor het baggerdepot en de kern zal gaan bestaan uit bagger; geen erg stevige grondsoort. Van versteviging van de dam is dus geen sprake, wel van verhoging en daarmee van verlies aan open landschap en zichtlijnen. Hoeveel tijd zal er overheen gaan voor de dam de beloofde hoogte van 70 centimeter meer dan de hoogte die hij had, heeft bereikt? Maar ook na het inklinken van de bagger zal de dam dus aanzienlijk hoger zijn dan voorheen, nl. ongeveer 1.50 m. boven de waterspiegel en dat blijft een inbreuk op het open landschap.

In 2009 heeft het RAUM een gat in de dam gedicht van dertig meter breed en dat heeft €30.000,- gekost. De conclusie dat het onderhoud van de hele, drie kilometer lange dam dan wel een miljoen euro zou gaan kosten, is op geen enkele wijze onderbouwd. Daarvan zal, naar onze overtuiging, ook geen sprake zijn, want het betreffende gat is ontstaan door het wegspoelen van een restant van een oud veeneiland. Dat gat is met zetsteen gedicht en met de rest van de dam is niets aan de hand.

Wat betreft de verontrusting over de baggerspecie willen wij het volgende opmerken. Nu is gebleken dat de binnenkant van de dam op geen enkele manier vervuild is, lijkt het ons dus uitgesloten dat daarin bagger zal worden gestort van de klasse B, ofwel "klasse industrie", ook wanneer dit om een klein deel van de bagger gaat.

Over de mate van verzilting zouden wij graag het oordeel van een onpartijdig expert willen horen; wij geloven namelijk niet dat de verontrusting op emotie zou berusten.

Het samenbrengen van de doelstellingen betekent naar onze mening vooral dat de doelstelling van de baggerstort en daarmee het verwerven van financiële middelen, de primaire doelstelling was. De provincie zou de dam en het eiland hebben aangewezen als ecologische verbindingszone tussen oost en west binnen de Provinciale Ecologische Hoofdstructuur (waarvan het meer overigens al een deel is). Wij vragen ons af tot welke ecologische verbetering van het gebied het project zal leiden? De dam wordt alleen hoger en meer vervuild; niet verstevigd. Het schiereiland Saskerlei beschikt over uitstekende ecologische kwaliteiten; vergroting met bagger zal o.i niet bijdragen aan de verbetering daarvan. Wij blijven dan ook van mening dat de nu bijna onder water liggende beschoeiing hersteld moet worden en dat het gedeelte water dat tussen de beschoeiing en het eiland overblijft, opgevuld kan worden met bagger van de kwaliteit AW. Geen verdere vergroting van het eiland! Geen enorme hoeveelheden bagger in het water, want ook schone bagger komt een grote waterplas niet ten goede, zoals de ecologen Ellen van Donk (onderzoeksinstituut NIOO-KNAW), Jan Roelofs (Radbout Universiteit) en Andy Lotter (Universiteit Utrecht) al enkele jaren geleden aantoonden. Zij voorspellen een groot probleem met blauwalgen en een forse achteruitgang van de ecologie. Wij hebben al eerder op dit probleem gewezen.

Wat betreft de besluitvorming kunnen wij slechts voor onszelf spreken. Wij zijn bij de voorbereidingen betrokken geweest samen met de heer Hein Dil, maar de informatie over de manier van ophogen van de dam en vooral ook de mate van ophogen is ons niet verstrekt. Ook lazen wij pas in de toelichting op het principeverzoek van BK ruimte&milieu van half oktober j.l. dat het eiland vele malen groter zou worden. Die informatie was ook niet met ons gedeeld en ook de heer Hein Dil werd hierdoor zeer onaangenaam verrast. Op zijn minst een gebrekkige vorm van communicatie. Achteraf bleek dat het RAUM ervan uitging dat wij met de plannen instemden; daarvan hebben wij nooit blijk gegeven. Het tegenovergestelde is zelfs het geval, maar die informatie is kennelijk blijven hangen bij BK ruimte&milieu. Wij hebben hier al eerder op gewezen. Bij een dergelijke gebrekkige communicatie kan de opdrachtgever verwachten dat er veel bezwaren zullen komen van watersporters, recreanten, natuurorganisaties en andere instanties die het Alkmaardermeer een warm hart toedragen.

Uiteindelijk blijkt dat het hele project hoofdzakelijk wordt uitgevoerd vanwege het financiële plaatje. Kostenneutraal; dat is natuurlijk heel belangrijk en wij betreuren het dat het RAUM door dit aantrekkelijke plaatje is verleid. Het is jammer dat niemand bij het RAUM er van te voren bij heeft nagedacht op hoeveel weerstand een dergelijk project zou stuiten.

Tot slot: de kwaliteitseisen die aan bagger worden gesteld, zijn de laatste jaren aanzienlijk versoepeld. Schone bagger bestaat niet en dus: ja, wij denken dat het recreatieschap vervuilde bagger wil storten in "ons" meer.

Wij hopen met deze informatie te kunnen bijdragen aan een weloverwogen besluit van het college en de raad en wachten deze besluitvorming met spanning af.

Hoogachtend,

Namens de Stichting tot behoud van natuurlijke en cultuurhistorische waarden in de Alkmaardermeeromgeving,

G.A. Porsius, secretaris.